HAMİLELİK DÖNEMİNDE AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI

Ağız bakımı her zaman için önemli ve gerekli olmakla beraber kadınların menstruasyon, hamilelik, bebek emzirme ve menopoz dönemlerinde daha da fazla önem kazanmaktadır.

Hamilelik döneminde kadınlarda östrojen ve progesteron hormonlarının miktarı artar. Bu durum ağızda plak birikiminin artmasına neden olur. Bu plağın bir an önce ağızdan uzaklaştırılması gerekmektedir. Belli bir süre ağızda kalan plaklar diş etinde kızarıklık ve şişliklere neden olur. Bu duruma ‘hamilelik gingivitisi’ denir. Gebelik öncesi ağız sağlığı yerinde olan anne adaylarında da hamilelik gingivitisi bulunabilir. 2. ayda başlayıp 8. aya kadar şiddetlenebilen bu hamilelik gingivitisi diş hekiminin yaptığı temizlikle rahatlar. Gebelik sona erdiğinde kendiliğinden iyileşir.

Diş etinde kanama olan anne adaylarının diş fırçalamayı bırakmayıp mutlaka bir diş hekiminden destek alması gerekmektedir. Diş etlerinin kanamaması için dişlerini fırçalamayan gebeleri daha büyük sorunlar bekler. Ağızda görülen bütün problemler şiddetlenecektir.

Hamilelik döneminde tükürük salgısının asit içeriğinde artış gözlenir ve bu da çürük oluşumunu hızlandırıcı bir etkendir. Özellikle ilk aylarda çok sık yaşanan kusma sonucu mide asiti ağıza gelmektedir ve eğer temizliğe dikkat edilmezse çürük riski çok yüksek seviyelere çıkar.

Hamileliğin ilerleyen dönemlerinde oluşan uyku probleminden dolayı diş sıkma problemi ve bununla bağlantılı eklem rahatsızlıkları yaşanabilir. Bu süreçte diş hekiminin yapacağı gece plağı hastayı rahatlatır, ağrılarını önler.

Tükürük daha yoğun hale gelir ve miktarı azalır. Bu da çürük önleyici özelliğini düşürür. Dişlerin fırçalanmasına bu dönemde ekstra özen gösterilmelidir.

Hamilelikte daha sık yemek yendiğinden gıda artıklarının ağızda daha uzun süre kalıyor oluşu ağız sağlığını olumsuz etkiler. Normalde günde iki kez yapılan diş fırçalama işlemi bu dönemde günde minimum üç kez yapılmalıdır.

Anne adaylarının gebelik başlamadan önce diş hekimi muayenesine gelip bakımını yaptırmaları bebek ve anne adayı için büyük önem taşır. Hamilelikte olabilecek sıkıntıları önler ve ağız sağlığı açısından daha rahat bir gebelik geçirmeyi sağlar.

Hamileliğin Üç Dönemi

Birinci Üç Aylık Dönem:

Hamileliğin 0-3 aylık dönemi en hassas dönemdir. Bu dönemde gereksiz müdahaleler yapılmamalıdır. Fakat ağrılı, acil durumlarda kesinlikle diş hekimine gidilmelidir. Diş hekimi, anne adayı ve bebek için en doğru tedaviyi kadın doğum doktorunuzla birlikte değerlendirerek en uygun şekilde probleminizi çözecektir.

İkinci Üç Aylık Dönem:

Bu dönem hamilelikte diş tedavileri için en uygun dönemdir. Hamilelik sonuna kadar ertelenemeyecek çekim, kanal tedavisi ve dolgu gibi işlemler bu dönemde yapılabilir.

Üçüncü Üç Aylık Dönem:

6-9 ay arası dönem de hamilelikte riskli sayılan dönemdir. Yapılması gereken tedaviler bu döneme sarktıysa doğum sonrasına kadar ertelenip ertelenemeyeceği değerlendirilir. Acil bir durum varsa kadın doğum uzmanıyla birlikte karar verilerek olabilecek en güvenli şekilde tedavi yapılır.

Sık Sorulan Sorular

1. Hamilelik döneminde diş tedavilerinde anestezi kullanımının sakıncası var mıdır?

Aksine, yapılmamasında sakınca vardır. Ağrılı işlem yapmak annede ve bebekte strese neden olur. Ancak anestezi seçimine dikkat edilmelidir. Bu konuda dikkat edilmesi gereken, anestezinin üretici firmasının talimatlarına uymak, uyarı varsa başka anestezi seçeneği değerlendirmektir. Özellikle octapressin içerikli anestezikler kullanılmamalıdır. Octapressin rahmin kasılmasını sağlayarak erken doğuma neden olabilir.

2. Hamilelik döneminde antibiyotik kullanılır mı?

Her antibiyotik kullanılmaz. Kullanılabileceğiniz antibiyotikleri doktorunuz size söyleyecektir. Özellikle penisilin grubu antibiyotiklerin kullanımında sakınca yokken, tetrasiklin grubu antibiyotiklerin bebeğin dişlerinde renklenme yaptığı bulunmuştur.

3. Hamilelikte röntgen çektirmek zararlı mıdır?

Diş hekimliğinde kullanılan röntgenlerde radyasyon dozu düşük ve bebeğe uzaktır. Ancak yine de acil değilse ertelenmelidir. Özellikle hamileliğin ilk üç ayında bebeğin organları yeni oluşuyor olduğundan röntgen çektirmek önerilmez. Hamilelik boyunca ertelenemeyecek bir durum varsa anneye koruyucu önlük giydirilmeli, hızlı röntgenler kullanılmalı, düşük doz verilmeli ve tekrar tekrar çekim yapılmamalıdır.

4. Hamilelik diş kaybettirir mi?

Bu halk arasında yayılmış yanlış bir düşüncedir. Hamilelik sırasında annenin dişlerinden kalsiyum eksilmez.Annenin ve bebeğin kalsiyum eksikliği durumunda annenin dişlerinden değil kemiklerinden kalsiyum çekilir. Gebelik döneminde bol kalsiyum içerikli beslenmeye dikkat edilmelidir.

5. Diş etlerim neden kanıyor?

Hafif kanamalar hormonal sebepli ve normaldir. Bunun dışında ise yukarıda belirtmiş olduğumuz gibi hamilelikte ‘hamilelik gingivitisi’ yaygın bir durumdur. Diş eti kanamalarınızın sebebi bu olabilir. Bu durumda diş hekimine gidilmelidir. Kanıyor diye dişleri fırçalamayı bırakmak yapılabilecek en büyük yanlışlardandır.

6. Müdahale edilmeyen sorunlar erken doğuma mı neden oluyor?

Evet bu mümkün. Diş ve diş eti problemlerine müdahale edilmezse sorun daha da büyümekte ve erken doğuma ya da düşük ağırlıklı bebek doğumuna neden olabilmektedir. Diş ve diş eti hastalıklarının düşük ağırlıklı bebek doğum riskini 7 kat arttırdığı bulunmuştur. Anne adayları hamilelik döneminde ağız ve diş sağlığına ekstra özen göstermelidir.

Anne Adaylarına Tavsiyeler

• Hamilelik önceden planlı ise önceden diş muayenesine gidip gerekli bakımları hamilelik öncesinde yaptırmış olmak size büyük fayda sağlayacaktır.
• Düzenli olarak diş fırçalamaya ve diş ipi kullanımına devam edilmelidir.
• Ilık tuzlu suyla gargara yapılabilir. Bu diş etlerini rahatlatır ve hassasiyeti azaltır.
• Bu dönemde bilinçsiz ilaç kullanımından özellikle kaçınılmalıdır.
• Hamilelikte ağız diş sağlığındaki bozulmalar bebek gelişiminde olumsuzluklara neden olabilir.Gerekli önlemler alınmalıdır.
• Kusar kusmaz diş fırçalanmamalıdır. Ağız bol suyla çalkalanıp biraz beklenmelidir. Aksi takdirde kusmuktan gelen asit içerik ile birleşen fırçalama işlemi dişlerde aşınmalara neden olur.
• Bebeğin diş gelişimi anne karnında başlayacağından yemek seçiminde özenli olunmalıdır.A vitamini için et, süt, yumurta, sarı sebze ve meyveler; D vitamini için et, süt yumurta, balık; C vitamini için, narenciye, domates, çilek; kalsiyum için süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler bol bol tüketilmelidir.
• Bebeğinizin diş bakımı ve beslenmesiyle ilgili bilgileri de şimdiden araştırmanızı öneririz😊

 

Sağlıklı günler dileriz.