DİŞ HEKİMLİĞİNDE LAZER UYGULAMALARI

Lazer; tek renkli, düz ve enerji taşıyan ışık demeti demektir. Lazer, günümüzde tıbbın çeşitli dallarında tedavi amaçlı kullanılmaktadır.

Titreşim hissettirmemesi, çalışırken rahatsız edici ses çıkarmaması, çoğu durumda anestezi gerektirmemesi, kanamasız işlem yapılabilmesini sağlaması, çalışılan bölgede steril bir alan oluşturması, tedavi sonrası hassasiyet ve ağrı oluşturmaması lazer kullanımının avantajlarındandır.

DİŞ HEKİMLİĞİNDE LAZER İLE YAPILAN TEDAVİLER

• Çürük oluşmuş dişlerde kavite açma esnasında lazer kullanılabilir. Lazer enerjisi ile dişe ait tüm dokularda (mine, dentin, sement) oluşan çürükler temizlenebilir. Lazer uygulandığı bölgede steril bir ortam oluşturduğu için daha sonra oluşabilecek çürükler önlenmiş olur. Dişteki çürük kısımlarda, sağlam olan sert diş dokusunda göre daha az enerji ile çalışılabilmektedir. Bu sayede gücü ayarlanmış bir lazer sistemi ile sağlam dokularda herhangi bir değişiklik yaratmadan sadece çürük dokuyu temizlemek mümkündür.
• Ağız içinde diş etinin normalden fazla göründüğü veya diş eti şeklinin düzensiz olduğu durumlarda yapılan gingivektomi veya gingivoplasti uygulamaları için de lazere başvurulur. Lazer ile yapılan operasyonlarda anestezi kullanılmadan diş eti kesilir ve ardından doku iyileşmesini beklemeye gerek kalmadan diğer işlemlere geçilebilir.
• Dişetlerinde pigment artışına bağlı olarak oluşan mor renklenme (hiperpigmentasyon) normal şartlarda anestezi altında bistüri ile peeling yapılarak tedavi edilir. Lazer ile yapılan pigmentasyon tedavilerinde anesteziye gerek duyulmaz ve hasta işlem sonrası rahatsızlık duymadan yaşantısına devam edebilir.
• Diş eti cebi temizliğinde de lazer kullanılabilir. Lazer ile yapılan derin diş eti temizliğinin ardından diş eti cepleri çok hızlı iyileşmektedir.
• Dişlerin vitalitesini ölçme amacıyla LDF (Lazer Doppler Flowmetry) kullanılmaktadır. Dişte kan dolaşımının olup olmadığını belirlemeye yarayan bu alet dişin canlılığının test edilmesi için önemli bir seçenektir.
• Kanal tedavisi gerektiren dişlerde kök-kanal dezenfeksiyonunu sağlamak önemlidir. Kök kanal sisteminde mikrobiyal bir enfeksiyon gelişmesini önlemek veya mevcut mikrobiyal enfeksiyonu elimine etmek için enfekte pulpa ve dentin dokuları çıkarılarak geride kalan boş kanallar kemo-mekanik yöntemler ile temizlenir. Antimikrobial irriganlar, bakteriyel yükü azaltır ama dentin tübüllerinin derinlerine nüfuz etme yeteneğinden yoksundurlar. Bu nedenle kemomekanik yöntemler doğru bir şekilde uygulanmasına rağmen zaman zaman istenilen iyileşme sağlanamamaktadır. Bu geleneksel yöntemlerin yanında lazerler de kök kanal dezenfeksiyonu için kullanılmaktadır. Lazerler sayesinde dentinin derininde yerleşmiş bakterilerin dahi etkisiz hale getirilebileceği düşünülmektedir.
• Çocuk hastalarda yumuşak dokularda ortaya çıkabilen çoğu benign patoloji, diş hekimleri tarafından tedavi edilebilir. Lazer tedavisi; bıçak kesisi, elektrokoterizasyon yöntemlerine alternatif olarak uygulanabilir. Konvansiyonel tedavilere nazaran lazer tedavisinin yumuşak dokuda kullanılmasının bazı avantajları şunlardır; anestezi ihtiyacını azaltması, kanama kontrolünü sağlaması, sütur gereksinimini ortadan kaldırması,iyileşmeyi kolaylaştırması, antibakteriyel etkinliğinin bulunması, antienflamatuar özellik göstermesi ve postoperatif bakım ihtiyacını azaltması.

• İmplant tedavisinde de lazer kullanım alanları mevcuttur. Diş çekiminden sonra çekim yerinin dezenfeksiyonunu takiben immediyat implant yerleştirilmesinde, rond frez kullanımı yerine implant kavite yerinin belirlenmesinde, ikinci cerrahide implant-üstü açılmasında lazer kullanılabilir. Ayrıca rehber aparatlarla birlikte implant kavitesinin hazırlığında da kullanılabilirler.
• Ortodontik uygulamalarda gömülü diş üzerine braket yapıştırılması için mukoza eksizyonunda ve mine pürüzlendirmesinde lazer kullanılmaktadır. Braket sökümünde de kompoziti uzaklaştırmak için lazer kullanılabilir.

 

LAZER İLE OLUŞABİLECEK ZARARLAR NASIL ÖNLENİR?

Lazerler, operasyon esnasında hekim tarafından gerektiği gibi kullanılmazsa bazı sorunlara da yol açabilir. Gözler ve deri, lazer ışınlarına en sık maruz kalan organlardır ve bu nedenle oluşan zararlar sıklıkla görme yeteneğinde hasar ve cilt yanmalarıdır. Ancak mekanik, elektriksel ve kimyasal zararlarla da karşılaşılabilmektedir. Bu sorunların önüne geçmek adına bazı tedbirler alınmalıdır. Bu tedbirleri şöyle sıralayabiliriz;

• Lazer kullanan personel uygun bir gözlük takmalıdır.
• En az 13 cm’lik bakış mesafesi ve 10 sn’ lik çalışma perioyodu uygulanmalıdır.
• Operasyon için tavsiye edilen en küçük güç birimleri kullanılmalıdır.
• Ortamdaki lazer ışınını yansıtacak tüm yüzeyler elimine edilmelidir.

 

Özetle, diş hekimliğinde kullanılan lazerlerin implantoloji ve periodontoloji gibi birçok alanda konvansiyonel yöntemlere destek sağlayan geniş bir kullanım alanı bulunmaktadır. Çeşitli dalga boylarındaki farklı lazerler kullanılarak anestezisiz ve kanamasız bir tedavi imkânı sağlanabilmesi, lazer sonrası yara iyileşmesinin hızlı olması ve diş beyazlatma gibi işlemlerde geleneksel yöntemlere nazaran işlem süresinin daha kısa olması gibi avantajlar göz önüne alındığında lazer kullanımı dental tedavilerin vazgeçilmezleri arasına girmiştir.

Sağlıklı günler dileriz.